Chúa nhật sắp tới đây, 19 tháng Mười, Chân Phước Maria Troncatti FMA, một nhà truyền giáo của Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ (Tên Ý: Istituto Figlie di Maria Ausiliatrice, viết tắt là “FMA”) sẽ được Đức Thánh Cha Lêô XIV tuyên thánh.
Hội dòng này, còn gọi là Salêdiêng nữ, do Cha Gioan Bosco cùng với Sơ Maria Domenica Mazzarello thành lập ngày 5 tháng 8 năm 1872. Cha Bosco đã muốn Hội dòng là “đài kỷ niệm sống động” của lòng tri ân ngài đối với Mẹ Phù Hộ – Đấng khởi xướng Hội dòng và còn tiếp tục là Bà giáo và Mẹ của Hội dòng.
Các nữ tu Con Đức Mẹ Phù Hộ dâng hiến chính mình cách triệt để cho Đức Kitô bằng việc sống kinh nghiệm Đức ái tiên liệu như các Đấng Sáng Lập, phục vụ nước trời ngang qua sứ mệnh giáo dục và truyền giáo theo tinh thần Hệ thống Giáo dục Dự phòng. Hội dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ ưu ái đối với người trẻ thuộc giới bình dân, đặc biệt các thanh thiếu nữ.
Giáo hội chọn ngày Chúa Nhật 19 tháng 10, để tuyên thánh cho Sơ Maria Troncatti mang một ý nghĩa đặc biệt, vì là Ngày Chúa Nhật Truyền Giáo. Hội Thánh Công Giáo dành riêng ngày này để cầu nguyện cho việc truyền giáo. Truyền giáo là bản chất của Hội Thánh, không chỉ là trách nhiệm và nghĩa vụ của các vị giám mục, linh mục, tu sĩ mà còn là sứ mạng của tất cả những ai đã nhận lãnh nhận bí tích rửa tội. Vì khi nhận lãnh bí tích rửa tội người công giáo trở thành “ngôn sứ, tư tế và vương đế”. Vì thế mỗi Kitô hữu có trách nhiệm và bổn phận truyền giáo, nghĩa là đem tình yêu của Chúa đến cho mọi người.
Cách riêng, đối với dòng Salesian Don Bosco, thì tinh thần truyền giáo là một sứ mang cao cả. Cha Gioan Bosco, từ rất sớm, đã nhận ra rằng ơn gọi truyền giáo không chỉ là việc rao giảng Tin Mừng, mà còn là chăm sóc và giáo dục người trẻ, đặc biệt là những người nghèo và bị bỏ rơi. Đây chính là chìa khóa giúp ngài tiếp cận và gieo mầm đức tin ở nhiều nơi khác nhau. Trong “Hiến luật của Tu Hội Salêdiêng Don Bosco”, tinh thần truyền giáo được xác định là một yếu tố cốt lõi trong ơn gọi Salêdiêng, khi Tu hội cam kết phục vụ giới trẻ, nhất là những người nghèo khổ và bị bỏ rơi, qua việc giáo dục toàn diện và tình yêu của Chúa Kitô.
Theo nhủ Hiến luật của nhà dòng: “Tu hội Salêdiêng theo gương của Cha Gioan Bosco, cam kết truyền bá Tin Mừng, đặc biệt tại những nơi mà người trẻ bị bỏ rơi và xa rời đức tin, nhằm đem lại cho họ một tương lai tốt đẹp hơn qua việc giáo dục và chăm sóc tinh thần”.[1]
Theo như tài liệu của Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ, Sơ Maria Troncatti sinh tại Cortegno Golgi (Brescia) ngày 16.02.1883. Chị lớn lên trong một gia đình đông đúc. Chị tham dự lớp Giáo lý thường xuyên tại Giáo xứ, nhờ đó chị trưởng thành sâu xa trong tinh thần Kitô hữu và mở rộng cõi lòng trước những giá trị của đời sống tu trì.
Chị gia nhập Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ và khấn lần đầu năm 1908 tại Nizza Monferrato. Trong đợt chiến tranh thế giới thứ nhất (1915-1918), Sơ Maria Troncatti theo khóa học chăm sóc sức khỏe tại Varazze và làm việc với tư cách là y tá của Hội Chữ Thập Đỏ trong bệnh viện quân y.
Trong Thế chiến thứ nhất, Sơ phục vụ như một y tá của Hội Chữ Thập Đỏ, tại thành phố Varazze, bắc Ý. Một biến cố đã in dấu sâu đậm trong đời Sơ: sau khi sống sót trong một trận lũ lụt thảm khốc, Sơ đã hứa với Đức Mẹ rằng nếu được cứu, Sơ sẽ lên đường đi truyền giáo.
Lời hứa ấy đã thành hiện thực: năm 1922 Sơ Maria đặt chân đến Ecuador. Được Đức giám mục thừa sai Domenico Comin hướng dẫn, cùng với hai nữ tu khác, Sơ Maria Troncatti vào rừng rậm Amazonia, nơi sinh sống của thổ dân Shuar. Có một lần Sơ dùng một con dao nhỏ để mổ cứu chữa con gái một Tù trưởng bị thương do đạn bắn. Từ lúc đó, mọi người quý mến gọi Sơ là Madrecita (Mẹ nhỏ).
Trong 44 năm, Sơ Maria sống giữa người Shuar tại Macas, Méndez, Sucúa và Sevilla Don Bosco. Ngoài việc loan báo Lời Chúa, Sơ còn là y tá, phẫu thuật viên, chỉnh hình, nha sĩ và dược sĩ cho họ. Đặc biệt, Sơ chú trọng đến việc thăng tiến phụ nữ bộ tộc Shuar, khuyến khích sự hình thành những gia đình Kitô hữu mới, dựa trên sự tự do chọn lựa chứ không còn là những hôn nhân sắp đặt.
Ngày 25 tháng Tám năm 1969, hành trình truyền giáo dưới thế của Sơ kết thúc khi chiếc máy bay chở Sơ đến Quito đã rơi ngay sau khi cất cánh. Đài phát thanh Liên đoàn Shuar loan tin: “Mẹ của chúng ta, sơ Maria Troncatti, đã qua đời”. Di hài Sơ hiện an nghỉ tại Sucúa. Năm 2012, Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI đã phong chân phước cho Sơ.[2]
Nhân dịp trọng đại này, một Logo đã được thiết kế, với hình ảnh Chân Phước, kèm theo khẩu hiệu: “Người Mẹ – Nhà Truyền Giáo – Nghệ Nhân Của Hòa Bình & Hòa Giải.
Đây là một biến cố trọng đại trong lịc sử của Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ. Việc phong thánh này không chỉ tôn vinh công lao của Sơ Maria Troncatti mà còn là một lời nhắc nhở cho tất cả các Nữ Tu Dòng Đức Mẹ Phù Hộ nói chung và cách riêng cho các Tu-sĩ Dòng Salesian Don Bosco hãy tiếp tục tinh thần truyền giáo với tấm lòng can đảm, hy sinh, và quảng đại.
Tình mẫu tử thiêng liêng của Sơ Maria Troncatti chính là thành quả của cuộc gặp gỡ với Chúa Giêsu[3] và mang ý nghĩa “người phù hộ” giữa mọi người.
Châu Xuân Hùng
1 tháng 10, 2025
Kính Thánh Têrêxa Hài Đồng
Bổn Mạng Các Xứ Truyền Giáo
[1] Tinh Thần Truyền Giáo của Don Bosco: Khởi điểm và Sứ mệnh của Tu hội Salêdiêng – Thế Giới Salêdiêng
[2] Một nữ tu Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ sắp được phong thánh | RVA
[3] Trong buổi gặp gỡ các thành viên của các Trường Truyền Giáo “Thánh Anrê” vào sáng ngày 29/8/2025, Đức Thánh Cha Leo XIV nhấn mạnh rằng sứ mạng của Giáo Hội và của mỗi Kitô hữu là làm chứng cho những gì chúng ta đã thấy, cho cuộc gặp gỡ của chúng ta với Thiên Chúa.
