Thánh Gioan Đoạn Trinh Hoan sinh năm 1798 tại tỉnh Thừa Thiên, Ngài là con của ông Batôlômêô Đoạn Trinh Sương và bà Isave Diệm. Nhờ sự hỗ trợ của một gia đình nề nếp và đạo hạnh, cậu đã dâng mình cho Chúa và theo học tại chủng viện Penang, Mã Lai, của hội Thừa Sai Paris. Sau khi học xong thần học, năm 1836, thầy Gioan về nước thụ phong linh mục tại Sài Gòn.
Trong 26 năm linh mục, cha Hoan đã lãnh nhận nhiều nhiệm sở. Cha nhiệt tình hoạt động nhưng điềm tĩnh, thận trọng và yêu thương mọi người. Dưới thời vua Tự Đức, cha là một trong những linh mục Việt Nam có uy tín nhất do khả năng, tuổi tác và kinh nghiệm hoạt động lâu năm.
Đầu năm 1861, nhân dịp lễ Hiển Linh, cha đến một giáo xứ để thăm viếng, khích lệ các giáo hữu, giải tội và giúp họ mừng lễ. Như thường lệ, cha đến trọ nhà ông trùm Phượng. Tối ngày 03/01, quan quân nghe tin báo đến bao vây và truy bắt, cha chạy ra sông tìm đường đi trốn, không ngờ vừa đến bờ sông thì gặp ngay một toán lính đi đến và cha bị bắt.
Trước tòa án, quan tỉnh đã cho dùng mọi hình thức tra tấn dã man. Ông cho đánh đập tàn nhẫn, rồi cho nung đỏ kìm sắt kẹp vào đùi và tay cha, để bắt cha bước qua thập giá và khai thác tin tức về Giáo Hội. Thế nhưng dù đau đớn cha vẫn không nói một lời, không tiết lộ những gia đình cha đã trú ngụ, và không chịu chối đạo.
Ngày 25/05, cha Hoan đi một vòng thăm các bạn tù lần cuối, để an ủy và giải tội cho một vài người. Ngày 26/05, cha bị xử trảm.
Ngày 19/06/1988, Đức Gioan Phaolô Đệ Nhị suy tôn ngài lên bậc Hiển thánh.
A Short Bibliography of St John Hoan
Saints John Đọan Trinh Hoan was a Vietnamese priest who suffered in the persecutions of Emperor Tự Đức. He was a martyr of Viet Nam, one of an estimated 300,000 Vietnamese martyrs.
John Hoan was born in 1798 in Thừa Thiên, Viet Nam; he belonged to a rich Christian family, which already had priests and martyrs. He studied at the Penang seminary and was ordained a priest in 1836, when he was nearly forty years old. He worked with zeal in all the districts where he was sent, noted for his gift of advice and his ability to solve disputes. He had to live in hiding because of the persecution, but despite all this he took care of the education of the youngest and the catechesis of children from which many religious vocations emerged. He was arrested in 1861 and sent to jail where he was tortured and interrogated; he was beheaded on May 26, 1861 during the government of King Tự Đức.
