Nhiều người Công giáo thường nghĩ rằng lễ Giáng Sinh chỉ có một Thánh Lễ—thường là lễ đêm hay lễ ban ngày. Nhưng Giáo Hội thực ra cử hành ba Thánh Lễ khác nhau: lễ nửa đêm, lễ rạng đông và lễ ban ngày; mỗi Thánh Lễ có bài Tin Mừng và ý nghĩa riêng.
Mầu nhiệm Giáng Sinh quá lớn lao đến nỗi không thể gói gọn trong một Thánh Lễ duy nhất; nó cần được mở ra từng bước.
Truyền thống này bắt đầu tại Rôma vào thế kỷ IV, khi chỉ một mình Đức Giáo Hoàng cử hành cả ba Thánh Lễ và di chuyển từ nhà thờ này sang nhà thờ khác. Giáng Sinh thời ấy là một “hành trình phụng vụ” xuyên qua thành phố.
Thánh Lễ Nửa Đêm, cử hành tại Vương cung Thánh đường Đức Maria Cả, còn gọi là Thánh Lễ của các Thiên Thần. Nơi đây lưu giữ thánh tích máng cỏ, nên Thánh Lễ này tôn vinh khoảnh khắc âm thầm khi Thiên Chúa bước vào lịch sử trong lúc thế gian còn chìm trong giấc ngủ.
Thánh Lễ Rạng Đông, diễn ra tại nhà thờ Thánh Anastasia, được gọi là Thánh Lễ của các Mục Đồng. Tin Mừng tập trung vào việc các mục đồng vội vã đến Bêlem và loan báo Tin Vui, đưa cái nhìn từ trời cao xuống mặt đất.
Thánh Lễ Ban Ngày, cử hành tại Đền Thờ Thánh Phêrô, là Thánh Lễ long trọng nhất. Với lời mở đầu Tin Mừng Gioan—“Lúc khởi đầu đã có Ngôi Lời”—Thánh Lễ này cho thấy Giáng Sinh là một mầu nhiệm mang tính vũ trụ: Hài Nhi sinh ra tại Bêlem chính là Chúa Tể của toàn thể lịch sử. Vì thế, Thánh Lễ này còn được gọi là Thánh Lễ của Vua.
Theo thời gian, đặc ân cử hành cả ba Thánh Lễ không chỉ dành cho Đức Giáo Hoàng, mà được mở rộng đến các giám mục và cuối cùng là cho mọi linh mục. Tuy nhiên, truyền thống này không chỉ tồn tại vì lịch sử. Như Đan viện phụ Dom Prosper Guéranger giải thích: Chúa Kitô được sinh ra ba lần—từ đời đời bởi Chúa Cha, trong lịch sử bởi Đức Maria, và thiêng liêng trong tâm hồn tín hữu. Vì thế, Giáng Sinh diễn tiến qua ba thời điểm: đêm tối, rạng đông, và ánh sáng viên mãn.
Dù chúng ta tham dự một Thánh Lễ hay cả ba, Giáo Hội vẫn mời gọi bước vào nhịp điệu cổ xưa ấy, nhắc chúng ta rằng mầu nhiệm Ngôi Lời Nhập Thể quá mênh mông để được thu gọn trong một giờ phụng vụ.
Giống như tình yêu, mầu nhiệm ấy đến từ từ—lấp đầy đêm, sáng, và ngày.
(Nguồn: Lm. AC Perez, SchP)
